Informacje dla rodziców

Warszawa, 7 października 2019 r.

„Materiał opracowany przez Główny Inspektorat Sanitarny przy współpracy z Ministerstwem Edukacji Narodowej”

Zagrożenia związane z e-papierosami – MEN i GIS ostrzegają!

Na przestrzeni ostatnich lat pojawiły się nowe zagrożenia dla zdrowia publicznego, tzw. elektroniczne papierosy (e-papierosy). Są one postrzegane jako mniej szkodliwe, dlatego młodym ludziom wydają się szczególnie atrakcyjne.

E-papierosy oraz tytoń podgrzewany pozwalają ukryć nawyk palenia.
Tym samym eliminują istotny czynnik chroniący młodzież przed sięganiem
po papierosy, jakim jest strach przed wykryciem nałogu przez rodziców. Dlatego też w łatwy sposób otwierają furtkę do palenia papierosów w przyszłości.

Co to są e-papierosy?

E-papieros to inaczej elektroniczny system dostarczający nikotynę.

E-papierosy to urządzenia elektroniczne, które podgrzewają ciecz i wytwarzają aerozol lub mieszankę małych cząstek w powietrzu. Mają wiele kształtów i rozmiarów. Większość z nich ma baterię, element grzewczy i miejsce na tzw. liquid. Niektóre e-papierosy wyglądają jak zwykłe papierosy, cygara lub fajki.
Inne przypominają pamięć USB, długopis lub przedmioty codziennego użytku.

Papierosy elektroniczne funkcjonują pod różnymi nazwami: e-papierosy, e-fajki lub systemy dostarczania nikotyny (ENDS).

W skład e-liquidu wchodzą: glikol propylenowy i/lub gliceryna, woda lub etanol, nikotyna (od 0 do 20 mg/ml) oraz dodatki smakowo-zapachowe. Obecnie istnieje ponad 8 000 różnych rodzajów e-liquidu o owocowych bądź słodkich smakach (m.in.: czekolada, popcorn, guma balonowa, wanilia), które mają na celu zachęcić młode osoby do sięgnięcia po e-papierosa.

Korzystanie z e-papierosa jest czasem nazywane „wapowaniem”
lub „JUULINGIEM”.

Jak działają e-papierosy?

E-papieros działa na zasadzie podgrzewania płynu (e-liquid) do temperatury około 200oC, tworząc przy tym aerozol, który jest wdychany przez użytkownika. Zwykle zawiera on nikotynę, aromaty i inne substancje chemiczne.

Użytkownicy wdychają aerozol z e-papierosów do płuc. Mogą go również wdychać osoby postronne, gdy użytkownik wydycha go w powietrze.

Warto zwrócić również uwagę na fakt, że urządzenia do palenia e-papierosów mogą być używane do dostarczania substancji psychoaktywnych.

Co znajduje się w aerozolu z e-papierosa?

Aerozol z e-papierosów jest szkodliwą „parą wodną”. Aerozol do e-papierosów, który użytkownicy wdychają, może zawierać szkodliwe substancje, w tym:

  • acetaldehyd,
  • formaldehyd,
  • akroleinę,
  • propanal,
  • nikotynę,
  • aceton,
  • o-metyl-benzaldehyd,
  • karcinogenne nitrozaminy.

Użycie e-papierosa powoduje emisję pyłu zawieszonego (PM2.5)
oraz najdrobniejszych cząstek (UFPs), których stężenie wzrasta w powietrzu otaczającym e-palacza.

Co to jest JUUL?

JUUL to forma e-papierosa – urządzenie do vapingu o systemie zamkniętym, które nie jest przeznaczone do napełniania. Inteligentny mechanizm podgrzewający w urządzeniach JUUL wytwarza aerozol. Został zaprojektowany tak, aby ograniczać spalanie. Akumulator urządzenia JUUL ładuje się przez stację dokującą USB.

Wszystkie e-papierosy JUUL mają wysoką zawartość nikotyny. Według producenta pojedyncza kapsułka JUUL zawiera tyle samo nikotyny, co paczka 20 zwykłych papierosów. Produkt jest dostępny tylko w wysokich stężeniach nikotyny, co może powodować u niektórych nastolatków szybki rozwój uzależnienia. JUUL używa płynnych wkładów nikotynowych zwanych „podami”, które są dostępne w smakach atrakcyjnych dla młodzieży.

Problem używania e-papierosów

W Polsce papierosy istnieją już od 13 lat, jednak ich prawdziwa ekspansja na naszym rynku nastąpiła w latach 2008-2009.W tym okresie powstało najwięcej firm handlującymi tymi produktami, a za tym nastąpił lawinowy wzrost liczby użytkowników papierosów elektronicznych. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) alarmuje, iż właśnie w latach 2008-2012 w krajach Ameryki Płn., UE i Korei Płd. co najmniej dwukrotnie zwiększyła się liczba osób dorosłych używających tych produktów.

E-papierosy zyskały największą popularność wśród młodzieży. Przykładem
są Stany Zjednoczone, w których w 2011 roku e-papierosów używało 1,4% gimnazjalistów i 2,7% uczniów szkół średnich, a już rok później e-papierosy paliło odpowiednio 4,7% i 10% uczniów tych szkół. Innym przykładem może być Wielka Brytania. W 2013 roku 7% młodych mieszkańców tego kraju w wieku
11-18 lat zadeklarowało, iż przynajmniej raz w życiu korzystało z elektronicznych papierosów. W 2015 roku liczba ta wzrosła do 13%!

Polska negatywnie wyróżnia się na tle innych państw. Odsetek użytkowników elektronicznych papierosów jest bardzo wysoki, szczególnie w grupie nastolatków i młodych dorosłych. Coraz więcej uczniów przychodzi do szkoły
z elektronicznymi papierosami. Wielu z nich pali podczas przerw. Mimo, że szkoły wprowadzają regulaminy o zakazie używania e-papierosów, nie powoduje to spadku liczby użytkowników. Badania porównawcze przeprowadzone w 2011 roku i w 2014 roku wśród uczniów w wieku 15-19 lat wskazują, że liczba polskich nastolatków, którzy próbowali e-papierosa, wzrosła od 2011 roku sześciokrotnie. Nawet 30% uczniów w wieku od 15 do 19 lat regularnie pali elektroniczne papierosy, a 60% spróbowało ich co najmniej raz życiu.

Ponad połowa badanych (54,8%) uważała, że e-papierosy są dużo bezpieczniejsze niż zwykłe papierosy! Używanie e-papierosów jest traktowane przez młodzież jako mniej ryzykowne. Ponadto e-papierosy wyglądają atrakcyjnie, co osłabia negatywne przekonania na temat ich wpływu na zdrowie. Młodzież nie zdaje sobie sprawy, że e-papierosy tak samo uzależniają i tak samo negatywnie wpływają na zdrowie jak papierosy tradycyjne.

Jakie jest ryzyko zdrowotne związane z używaniem e-papierosów?

Istnieją dowody na to, że młodzi ludzie, którzy używają e-papierosów, mogą częściej palić papierosy w przyszłości. Istnieją udokumentowane przypadki zatruć płynem z e-papierosów wśród dzieci oraz osób dorosłych.

Układ narządów Skutki zdrowotne wynikające z użycia
e-papierosa
Układ oddechowy – podrażnienie górnych i dolnych dróg oddechowych (Vardavas et al., 2012),
– zapalenie oskrzeli, kaszel, zmiany rozedmowe w płucach (Scheffler et al., 2015; Grana et al., 2014).
Układ immunologiczny – indukcja stanu zapalnego w drogach oddechowych (Scott et al., 2018),
– zmniejszenie wydajności układu odpornościowego (Sussan et al., 2015),
– zwiększone ryzyko wystąpienia zapalenia płuc (Miyashita et al., 2018).
Ośrodkowy
układ nerwowy
– zmiany behawioralne (Grana et al., 2014),
– upośledzenie pamięci (modele zwierzęce) (Farsalinos et al., 2014),
– skurcze mięśni i drżenie mięśni (Farsalinos et al., 2014).
Pozostałe układy – podrażnienie oczu (Grana et al., 2014),
– kontaktowe zapalenie skóry i oparzenia (Hess et al., 2017),
– nudności i wymioty (Hess et al., 2017),
– podrażnienie błony śluzowej gardła i jamy ustnej (Jensen et al., 2015).

Co więcej, badania naukowe opublikowane w 2019 r. (Caporale et al., 2019) pokazują, że nawet beznikotynowe e-papierosy mogą być szkodliwe dla zdrowia, uszkadzając śródbłonek naczyń krwionośnych.

Najnowsze doniesienia medialne (z 23 sierpnia 2019 r.) donoszą o pierwszej śmierci dorosłego pacjenta związanej z ciężką chorobą układu oddechowego. Zgon jest wiązany z użyciem e-papierosów. Amerykańskie szpitale głośno mówią o coraz większej liczbie bardzo młodych osób palących e-papierosy, które trafiają do szpitali z problemami oddechowymi. Jedynym czynnikiem wspólnym w tych przypadkach jest używanie e-liquidów.

Co zrobić, aby uchronić dzieci przed używaniem
e-papierosów?

  • Daj dobry przykład. Jeśli palisz, nigdy nie jest za późno na rzucenie palenia.
  • Porozmawiaj ze swoim dzieckiem lub nastolatkiem o tym, dlaczego e-papierosy są dla nich szkodliwe. Nigdy nie jest za późno na pierwszy krok.
  • Poinformuj dziecko, jaki jest twój stosunek do wszystkich wyrobów tytoniowych. Wyraź zdecydowany sprzeciw dla stosowania takich produktów. Uzasadniaj, dlaczego nie są one bezpieczne.
  • Porozmawiaj z nauczycielami na temat egzekwowania zakazu palenia tytoniu na terenie szkoły oraz szkolnego programu zapobiegania paleniu tytoniu.

Bezpłatna całodobowa infolinii dla dzieci, młodzieży, rodziców i nauczycieli prowadzonej przez Fundację ITAKA – Centrum Poszukiwań Ludzi Zaginionych, na zlecenie Ministerstwa Edukacji Narodowej.

Bezpłatny numer 800 080 222, adres strony internetowej: www.liniadzieciom.pl
Pod bezpłatny numer telefonu będzie mogła zadzwonić każda młoda osoba mająca problemy w domu, w szkole czy też w relacjach rówieśniczych. Dzięki infolinii można skontaktować się ze specjalistami z Fundacji 24 godziny na dobę i otrzymać fachowe wsparcie   w najtrudniejszych sytuacjach.

 Ogólnopolski telefon dla ofiar przemocy w rodzinie „Niebieska linia” 800-120- 002
czynny przez całą dobę

Dzwoniąc pod nr 800-120-002  uzyskasz wsparcie, pomoc psychologiczną, informacje o możliwościach uzyskania pomocy najbliżej miejsca zamieszkania.


Informacja w sprawie ubezpieczeń NNW dzieci:
Szanowni Państwo,

Dyrektor Szkoły Podstawowej nr 5 w Andrychowie informuje, że zgodnie ze stanowiskiem Komisji Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych ubezpieczenie następstw nieszczęśliwych wypadków uczniów nie ma statusu ubezpieczenia obowiązkowego w rozumieniu ustawy z dnia 22 maja 2003r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (t.j. Dz.U. z 2018r. poz. 473).
Ponadto w maju 2018r. weszła w życie nowa ustawa o ochronie danych osobowych (RODO), która zaostrza przepisy dotyczące danych osobowych.

Zgodnie z obowiązującym prawem ubezpieczenie uczniów od następstw nieszczęśliwych wypadków (NNW) jest nieobowiązkowe i dobrowolne.
Każdy Rodzic decyduje sam w jakim towarzystwie ubezpieczeniowym się ubezpieczyć i jaką stawkę wybrać.


Ośrodek Pomocy Społecznej w Andrychowie informuje, że już od 01 lipca 2018r. można składać wnioski:        

  • Program „Rodzina 500+”
  • „Dobry start” dla ucznia (jednorazowo 300 zł)
  • Świadczenia rodzinne
  • Fundusz alimentacyjny

Wnioski o świadczenia można złożyć bez wychodzenia  z domu za pomocą m. in. Bankowości elektronicznej. Wystarczy zalogować się na swoje konto bankowe i odnaleźć odpowiednią zakładkę (np.: „Rodzina 500+”).

Tą drogą będzie też można wysyłać niezbędne załączniki. Oznacza to, że drogą elektroniczną można złożyć wniosek także na pierwsze dziecko.

Sama procedura wypełnienia i wysłania wniosku przez Internet jest prosta, szybka i wygodna (bez wychodzenia z domu i czekania w kolejkach).

Wnioski w formie tradycyjnej przyjmowane będą od 01 sierpnia 2018r.

OFERTA POMOCY RODZINIE NA TERENIE GMINY ANDRYCHÓW

Ośrodek Pomocy Społecznej w Andrychowiewww.ops.andrychow.eu

34-120 Andrychów, ul. Starowiejska 22 b (wejście od ul. Włókniarzy)

tel. 33 875 33 00

Oferta: poradnictwo specjalistyczne – psycholog, prawnik, pedagog, terapeuta uzależnień, konsultant ds. osób niepełnosprawnych. pomoc środowiskowa, usługi opiekuńcze, świadczenia rodzinne, mediacje rodzinne, domy wsparcia dla bezdomnych, hostel, przemoc w rodzinie.

Sprawy związane z przemocą w rodzinie można zgłaszać bezpośrednio do Gminnego Zespołu Interdyscyplinarnego

Ewa Białczyk – Czechowska – Przewodnicząca Zespołu
kontakt: Ośrodek Pomocy Społecznej w Andrychowie, ul. Starowiejska 22 b

tel. 33 / 875 33 00 lub 33 / 843 77 77
Andrychowskie Stowarzyszenie Trzeźwości Klub Integracji Społecznej „WATRA” www.watra.andrychow.eu

34-120 Andrychów, ul. Metalowców 10,

tel. 33 877 28 62 lub 602 535 425

Oferta: pomoc osobom uzależnionym od alkoholu i innych środków psychoaktywnych oraz ich bliskim, pomoc osobom doświadczającym przemocy w rodzinie.

Poradnia Psychologiczno – Pedagogiczna http://pppandrychow.cba.pl

34-120 Andrychów, ul. Metalowców 10

tel. 33 875 44 02

Oferta:

diagnozowanie predyspozycji i uzdolnień dzieci, w tym przyczyn niepowodzeń edukacyjnych, specyficznych trudności w uczeniu się

prowadzenie terapii dzieci i młodzieży

pomoc dzieciom i młodzieży w wyborze kierunku kształcenia i zawodu

wspomaganie wychowawczej i edukacyjnej funkcji rodziny